Cysterna Bazyliki
Cysterna Bazyliki w Sultanahmet, Stambul, Turcja
Cysterna Bazyliki znajduje sie w europejskiej czesci Stambulu, w dzielnicy Sultanahmet, niedaleko Hagii Sophii i Blekitnego Meczetu. Jest to duzy podziemny zbiornik wodny z czasow bizantyjskich, zbudowany w celu zaopatrywania w wode cesarskiego kompleksu palacowego oraz waznych budynkow historycznego centrum miasta. Woda byla tu doprowadzana akweduktami ze zrodel i obiektow gromadzacych wode znajdujacych sie poza Konstantynopolem.
Budowa cysterny rozpoczela sie w IV wieku za panowania cesarza Konstantyna I, a zostala ukonczona w 532 roku za cesarza Justyniana I. Zbiornik ma prostokatny ksztalt i wsparty jest na 336 marmurowych kolumnach ustawionych w rzedach. Co ciekawe, wiele z nich pochodzi z wczesniejszych antycznych budowli. Takie ponowne wykorzystanie materialow bylo powszechna praktyka w architekturze pozno-rzymskiej i bizantyjskiej.
Szczegolnie znane sa dwie podstawy kolumn w formie glow Meduzy Gorgony, ustawione w glebi cysterny. Ich pochodzenie nie zostalo dokladnie ustalone, a jedna z glow jest obrocona na bok, podczas gdy druga ustawiona jest do gory nogami, co czyni ten element jednym z najczesciej omawianych i najbardziej zagadkowych we wnetrzu. Oprocz detali architektonicznych odwiedzajacych przyciaga takze skala przestrzeni - powierzchnia cysterny wynosi okolo 9800 metrow kwadratowych, a pojemnosc to prawie 80 000 metrow szesciennych wody.
Oprocz swojej wartosci architektonicznej, przestrzen Cysterny Bazyliki byla wykorzystywana jako plan filmowy. Na przyklad krecono tu sceny do filmu "Pozdrowienia z Rosji" (seria o Jamesie Bondzie) oraz "Inferno" na podstawie powiesci Dana Browna.
Po dlugim okresie zaniedbania i restauracji Cysterna Bazyliki zostala ostatecznie otwarta dla zwiedzajacych jako obiekt muzealny pod koniec XX wieku. Dzis przychodzi sie tu nie tylko ze wzgledu na jej znaczenie historyczne, ale takze po to, aby zobaczyc rzadki przyklad zachowanego podziemnego zbiornika wodnego w samym centrum Stambulu.
Cysterna Bazyliki na mapie
Cysterna Bazyliki - rzedy kolumn, podstawy z meduzami i konstrukcja
Podziemna przestrzen pokazuje dzialanie bizantyjskiego systemu wodnego.
Podziemna sala z kolumnami i podstawami w formie Meduzy
Wewnatrz cysterny poprowadzono sciezki, idac ktorymi mozna obejrzec rzedy kolumn, ceglane sklepienia i plytka tafle wody w dolnej czesci pomieszczenia. Oswietlenie zostalo zaprojektowane tak, aby podkreslic konstrukcje, dlatego mozna tu wygodnie obserwowac architekture i robic zdjecia bez lampy blyskowej. Podczas wizyty warto zwrocic uwage na roznice w formach kolumn i kapiteli - to wyrazny znak, ze czesc elementow zostala przywieziona z innych budowli i wykorzystana ponownie.
Najbardziej znane detale znajduja sie w dalszej czesci cysterny: dwie glowy Meduzy Gorgony, ktore sluza jako podstawy kolumn i zostaly ustawione w rozny sposob - jedna bokiem, druga odwrocona do gory nogami. W poblizu mozna rowniez zobaczyc tak zwana "Placząca Kolumne" lub "Kolumne Lez" z ornamentem w formie kropli wody. Uwaza sie, ze mogla zostac ustawiona ku pamieci robotnikow, ktorzy zgineli podczas budowy. Zwiedzanie zwykle nie zajmuje zbyt wiele czasu, ale przestrzen sprzyja powolnemu obchodowi i zwracaniu uwagi na detale.
W poblizu znajduja sie Hagia Sophia, Blekitny Meczet, plac Sultanahmet oraz Cysterna Teodozjusza, dlatego wizyte mozna wygodnie polaczyc ze spacerem po historycznym centrum Stambulu. Najlatwiej dojechac tu tramwajem T1 do przystanku Sultanahmet, skad do wejscia pozostaje kilka minut pieszo. Przed wizyta warto uwzglednic, ze wewnatrz jest chlodniej i bardziej wilgotno niz na zewnatrz, a sciezki bywaja miejscami sliskie.
Najlepsze wycieczki i doświadczenia podróżnicze w całym regionie
Zdjecia Cysterny Bazyliki
Wycieczki z przewodnikiem, popularne atrakcje i topowe hotele w całym regionie